ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಮಣನ್ (೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ – ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿ . ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ. ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ರಮಣನ್ ಅವರು ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೪ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗಿನ ಚೆನ್ನೈ ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಟಿಡಿ ನಾರಾಯಣ ಅಯ್ಯರ್, ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅನುಭವಿ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ಅವರು ವೈದ್ಯರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಎ೦.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಬಾಲ್ಫೋರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎ೦.ಡಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. == ವೃತ್ತಿ == ರಮಣನ್ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀರೋಗತಜ್ಞರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ೧೯೬೨, ೧೯೬೬ ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರ ಯುದ್ಧಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸ್ತ್ರೀರೋಗತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ತಜ್ಞರಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ರಮಣನ್ ೨೦ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೩ ರಂದು ಫ್ಲೈಟ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆದರು ಮತ್ತು ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೭೨ ರ೦ದು ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆದರು. ಅವರು ಜಾಲಹಳ್ಳಿ, ಕಾನ್ಪುರ, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನರ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ರಮಣನ್ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು ವಿಶಿಸ್ಟ್ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದುವೇ ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ "ಉನ್ನತ ಆದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ" ಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ, ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೭೭ ರಂದು ಆಗಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ರಮಣನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ. ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲು ೨೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ರಮಣನ್, "ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಾನು ಪುರುಷರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ನಾನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದೆ." ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವರು ವಾಯುಪಡೆಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪಸವನ್ನು ಕಾಸ್ಯ್ಟೂಮ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದುವೆ ನಂತರದ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ರಮಣನ್ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ "ಎ ಗ್ರೇಡ್" ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ದೆಹಲಿ, ಲಕ್ನೋ, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಸುಕನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸುಕುಮಾರ್ ಎ೦ಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪತಿ ಕೆವಿ ರಮಣನ್ ಕೂಡ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರಮಣನ್ ಅವರು ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತಮ್ಮ ಮಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ೯೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಡಾ. ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಮಣನ್: ಸೇವಾ ದಾಖಲೆ